جناب آقای دکتر مقدس زاده اردبیلی
ریاست محترم شورای هماهنگی تشکل های مهندسی، صنفی و حرفه ای کشور
موضوع: بررسی نحوه محاسبه تعدیل در کارکردهای کاهشی و مغایرت آن با تاریخ واقعی انجام کار
با سلام و احترام؛
به استحضار می‌رساند در پاره‌ای از مواقع بنا به دلایل مختلف و خارج از اراده و اختیار پیمانکار، کارکرد صورت‌وضعیت‌های تأیید شده در برخی از فصول نسبت به صورت‌وضعیت قبل با کاهش مبلغ مواجه میگردد، این کاهش به معنای انجام کار منفی در دوره جاری نیست، بلکه ناشی از اصلاح مقادیر و یا مبلغ واحد ردیفی است که در دوره‌های پیشین به‌صورت علی‌الحساب یا با برآورد موقت منظور گردیده و پس از رسیدگی نهایی، اصلاح و کسر شده است (شرح مصادیق در پیوست).
مطابق تبصره بند ۵ دستورالعمل نحوه تعدیل آحاد بهای پیمان‌ها، پیوست بخشنامه شماره ۱۷۳۰۷۳/101مورخ ۱۳۸۲/۰۹/۱۵، “به منظور تعیین دوره‌های سه‌ماهه هر صورت وضعیت برای مشخص شدن شاخص‌های دوره سه‌ماهه، تاریخ واقعی انجام کارها در کارگاه ملاک عمل است و سایر زمانها مانند تاریخ تهیه صورت وضعیت و یا تاریخ ارسال آن ملاک عمل نمی‌باشد”
بنابراین چنانچه در صورت‌وضعیت‌ها مقادیر کارکرد زیادتر از مقادیر واقعی درج شده باشد، ابتدا باید صورت‌وضعیت‌های اشتباه اصلاح شوند و صورت وضعیتهای اصلاح شده، ملاک محاسبه تعدیل قرار گیرد.
در حال حاضر، متأسفانه برخی از کارفرمایان و مهندسین مشاور بدون توجه به این ماهیت، صرفاً با استناد به استفساریه‌ای متأخر (تصویر پیوست) اقدام به محاسبه تعدیل با شاخص‌های مربوط به دوره صورت‌وضعیتی می‌نمایند که اشتباه در آن اصلاح گردیده است. این در حالی است که استفساریه‌ی مذکور، برخلاف استفساریه‌های قبلی مطابق با بخشنامه، تنها برای یک مورد خاص صادر گردیده است. با این وجود، کارفرمایان به‌رغم مفاد بخشنامه فوق‌الذکر به آن استناد می‌نمایند. شایان ذکر است که بخشنامه تعدیل به منظور تعیین قیمت واقعی کار در زمان اجرای آن پیش‌بینی گردیده است، نه این‌که کارکردهای منفی (مقادیر اصلاح‌شده) به قیمت روز، به‌ناحق از حساب پیمانکار کسر و به کارفرما مسترد گردد.
علاوه بر این، عموماً مبلغ صورت‌وضعیت‌ها با تأخیرهای چند ماهه و کاهش ارزش ریالی نسبت به زمان استحقاق پرداخت می‌شود. همچنین، بخش‌هایی از کارکرد پیمانکاران که به دلیل عدم رسیدگی به مدارک، با تأخیرهای چندماهه و گاهاً چندساله در صورت‌وضعیت‌های آتی منظور میگردد، کارفرمایان با اتخاذ روش دوگانه، متناقض و یک‌جانبه، تعیین دوره انجام کار را با استناد به تبصره بند ۵ بخشنامه فوق‌الذکر انجام می‌دهند، به نحوی که در زمان افزایش کارکرد، ملاک را دوره واقعی انجام کار قرار می‌دهند، اما در زمان کاهش کارکرد، ملاک را تاریخ ارسال صورت وضعیت قرار می‌دهند.
عطف به مراتب معروضه، مستدعی است در خصوص ابلاغ رویهء واحد، اقدام لازم مبذول گردد. به نحوی که ملاک محاسبه در هر دو وضعیت یکسان باشد. به این معنا که یا در هر دو مورد ملاک، دورۀ واقعی انجام کار قرار گیرد، یا در هر دو مورد، تاریخ ارسال صورت وضعیت، و از اعمال رویۀ دوگانه و متناقض پرهیز شود.
پیشاپیش از حسن توجه و پیگیری جنابعالی سپاسگزار است.
با تجدید احترام
محمود مصطفی زاده
دبیـر
شرح مصادیق ایجاد کارکرد کاهشی
۱-کسر علی الحساب پس از تائید صورتجلسه مشترک:
پرداخت علی الحساب بابت عملیاتی که نیاز به انجام صورتجلسه مشترک با نمایندگان کارفرما، مهندس مشاور و پیمانکار دارد که پس از تائید صورتجلسه منجر به کاهش مبلغ صورت‌وضعیت‌ها میگردد مانند طبقه‌بندی جنس زمین، فاصله حمل خاک، فاصله مصالح سنگی و ….
۲- اصلاح مبلغ علی الحساب پس از ابلاغ قیمت جدید:
عدم رسیدگی به قیمتهای جدید درخواستی توسط پیمانکار در زمان مقتضی و پرداخت مبلغ آن به صورت علی‌الحساب که پس از بررسی و ابلاغ قیمت جدید در بعضی مواقع منجر به کاهش مبلغ صورت‌وضعیت میگردد.
۳-کاهش کارکرد ناشی از خطای اپراتور در درج اعداد:
خطا در درج اعداد در نرم افزارهای محاسبه صورت وضعیت‌ها (مانند شهاب تدکار) توسط اپراتورهای کارفرما که پس از کشف خطا منجر به کاهش مبلغ صورت وضعیت‌ها میگردد.
۴-کسر مصالح پایکار به دلایل مختلف، از جمله تغییر نقشه های اجرایی:
تغییر در نقشه‌های اجرایی که باعث خروج مصالح پایکاری میگردد که براساس نقشه‌های اولیه تهیه گردیده بود.
۵-کسر کارکرد به دلیل اشتباهات سهوی محاسباتی:
در مواردی که به دلیل اشتباهات محاسباتی سهوی در صورتجلسات موقت و درج مقادیر آن در صورت وضعیت‌ها توسط پیمانکار و تائید آن‌ها توسط مشاور و کارفرما مقادیر بیش از حد واقعی تائید شده باشد، این مبالغ در صورت وضعیتهای بعدی به صورت کسر کارکرد درج می‌گردند.
